ประวัติบ้านหาดแพง ตอนที่ 1

ประวัติบ้านหาดแพง อำเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม
โดย นายอดิศร บุพศิริ อดีตอาจารย์ใหญ่โรงเรียนบ้านหาดแพง ที่ล่วงลับไปนานแล้ว

ประวัติ เดิม บ้านหาดแพง หรือบ้านฮักแพง ได้ตั้งมานาน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2390-2400 ในช่วงสมัยรัชกาลที่ 4 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ครั้งแรกขึ้นอยู่ในเขตปกครองของเมืองไชยสุทธิอุตตม บุรี (เมืองไชยบุรี หรือบ้านไชยบุรี ในปัจจุบัน หรือ ตำบลไชยบุรี อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม) เจ้าเมืองมีนามว่าพระไชยวงศา (อุปฮาดจันทร์เพ็ง) เป็นเจ้าเมืองไชยบุรี คนที่ 3 ของราชวงศ์เสน เมืองเขมราฐ

เมื่อแรกที่จะมาตั้งบ้านหาดแพงนั้น มีเรื่องเล่าว่า พ่อเฒ่าเมืองแพน กับน้องชายชื่อ จันทะเทพ ชาวเมืองท่าอุเทน (พ่อเฒ่าเมืองแพน ชื่อจริงว่าอย่างไรไม่ทราบ แต่คนทั่วไปเรียกท่านว่า เมืองแพน เพราะท่านเคยรรับราชการในตำแหน่ง เมืองแพน อยู่ที่เมืองท่าอุเทน) สมัยพระศรีวรราช (พระประทุม) เจ้าเมืองท่าอุเทนคนแรก และพ่อเฒ่าเมืองแพน มีเพื่อนสนิทอีกคนหนึ่งที่อยู่เมืองไชยบุรี ชื่อว่า พรหมวงศา เป็นชาวเมืองยโสธร ท่านผู้นี้ ได้รับราชการติดตามราชวงศ์เสน (พระไชยวงศา) มาจากเมืองเขมราช ครั้งยกทัพมาป้องกันรักษาปากแม่น้ำสงคราม ในสมัยศึกเจ้าอนุวงศ์เมืองเวียงจันทร์ยกทัพไปตีเมืองนครราชสีมา (เมืองโคราช) เมื่อ พ.ศ. 2349

พ่อเฒ่าเมืองแพน กับ พ่อเฒ่าพรหมวงศา ในสมัยที่ทำราชการอยู่ที่เมืองท่าอุเทน และ เมืองไชยบุรี ได้เคยพาากันมาเที่ยงยิงสัตว์ตามป่าดง และทุ่งหญ้าในบริเวณเขตบ้านหาดแพงแห่งนี้ ซึ่งเมื่อก่อนนั้น พื้นภูมิประเทศทั่ไปเป็นป่าดง และทุ่ง่หญ้าอันกว้างขวาง อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสัตว์ป่านา นาชนิด เช่น ช้าง เสือ เนื้อทราย  เก้ง กวาง ละมั่ง ละอง หมี หมูป่า กระจง กระต่าย อีเห็น เม่น พังพอน กระรอก กระแต ลิง ป่าง ฯลฯ มีอยู่มากมายหลายชนิด ส่วนนกต่างๆ ก็มีอยู่กันเป็นฝูง เช่น นกเอี้ยง นกเขา นกเจ่า นกยาง นกยูง นกกระทา ไก่ป่า ไก่ฟ้า กาน้ำ คอก่าน กาบบัว กระสา ห่าน หงส์ กระเรียน ตระกรุม อมรา กาเหว่า นกเค้าแมว นกกก นกแกง แซงแซว ซุมแซง อีแร้ง สาลิกา กระลิง กระลาง  นางนวล กระจิบ  กระจอก กระจาบ ฯลฯ มีอยู่เหลือคณานับได้ ในลำน้ำสงคราม ห้วย หนอง ลำคลอง ต่างก็ชุกชุมไปด้วยสัตว์น้ำ เช่น จระเข้ ตะพาบน้ำ เต่า ปลาใหย่ ปลาเล็ก ปลาน้อย กุ้งฝอย และหอย ปู มีอยู่มากมาย จนนับได้ว่าเหลือใช้เลยทีเดียว ตามบริเวณพื้นที่ๆทั่วไป ก็เป็นที่รกร้างว่างเปล่า มะเฟือง มะไฟ อยู่หลายต้น เลยออกไปทางทิศเหนือของบ้านร้าง ก็เป็นทุ่งนาร้าง เป็นบริเวณกว้างขวาง ไม่มีเจ้าของหลายแปลง จึงนับได้ว่าเป็นทำเลเหมาะแก่การตั้งบ้านเรือนที่อยู่อาศัย เพื่อจะได้ประปกอบการทำมาหาเลี้ยงชีพต่อไป

เมื่อ พ่อเฒ่าเมืองแพน กับ พ่อเฒ่าพรหมวงศา ได้ออกจากราชการแล้ว จึงได้ชักชวน พี่น้องจากเมืองท่าอุเทน ลงเรือมาตามลำแม่น้ำโขง มาร่วมกับครอบครัวของพ่อเฒ่าพรหมวงศา ที่เมืองไชยบุรี แล้วนำเรือเข้าสู่แม่น้ำสงครามขึ้นมาเรื่อยๆ การอพยพครอบครัวครั้งนั้นเป็นฤดูฝน มีน้ำท่วมไปหมด พอมาถึงสถานที่ดังกล่าวที่เคยมาล่าสัตว์นั้น ก็เห็นน้ำท่วมไปทั่วบริเวณ คงเหลือแต่บริเวณบ้านร้างเท่านั้น จึงได้จอดเรือและสร้างเพิงพักอาศัยอยู่ ณ บริเวณบ้านร้าง คือที่ตั้งบ้านหาดแพง ในปัจจุบัน
แสดงความคิดเห็น