เครื่องมือจับปลาในแม่น้ำสงคราม

เครื่องมือจับปลาในแม่น้ำสงคราม  ก็มีหลายอย่างหลายชนิดแต่ส่วนมากก็จะเป็นจำพวกผลิตภัณฑ์ที่ได้จากป่าบุ่งป่าทาม ก็คือไม้ไผ่  และเถาวัลย์ ที่นิยมใช้ส่วนมาก คือ

1. เบ็ด  เป็นอุปกรณ์จับปลาที่ทำจากไม้ไผ่  เหลาเป็นชี่เล็กๆยาวประมาณ 60 - 100 เซนติเมตร แล้วใช้เชือกผูกเบ็ดด้านหนึ่ง ส่วนอีกด้านมัดใส่ปลายไม้
  วิธืจับปลา  ก็นำเบ็ดใสอาหารปลาที่ได้จากธรรมชาติ  เช่น ไส้เดือน  จิ้งรีด  มดแดง เป็นต้น
  เบ็ดที่ใช้หาปลาในน้ำสงคราม มีอยู่ 2 แบ คือแบบมัดติดกับไม้(เบ็ดคัน) และ มัดติดกับเชือกเป็นเส้นยาว(เบ็ดเผียก)ขึงข้ามลำห้วยและแม่น้ำ





2. ตาข่ายจับปลา หรือ มอง    ส่วนมากแล้ว
ชาวประมงจะหาซื้อตามร้านค้าทั่วไปแล้วแต่ขนาดที่ชอบ(ตามความยาวและความห่างของตาข่าย เป็นแบบเซนติเมตร)  จะไม่ใช้เหยื่อล่อแต่จะเป็นการดักเอาปลาที่ลอยมาติดกับตาข่าย






3. แห  จะจัดหาด้วยกัน 2 วิธี  คือซื้อแบบสำเร็จรูปและการทอด้วยมือ  คนแถบนี้จะใช้วิธีทอด้วยมือเองเพราะจะได้ขนาดที่ตนเองต้องการ
ส่วนการจับปลาด้วยแหนั้น   คนที่จะทำได้ต้องมีความสามารถหวานแหเป็น (ต้องปฏิบัติหรือเคยฝึกมาเองบ้างแล้ว) โดยจะหวานแบบหวังผลกับหวานไปทั่วตามที่คิดว่ามีปลา




4. สุ่ม     อุปกรณ์ที่ใช้  ไม้ไผ่  ลวด  หวาย  พร้า    
 ขั้นตอนการผลิต  นำไม้ไผ่ผ่าเป็นเสี่ยงๆเหลาให้เป็นดิ้วหลายๆ  อันยาวประมาณ  80  ซม.  ใช้ลวดหรือไม้ดัดให้โค้งเป็นวงกลม  เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ  45  ซม.  เหลาไม้ดิ้วให้แหลมทุกดิ้วแล้วนำมามัดติดกับลวดที่ดัดโค้ง  3  อัน  แต่ละดิ้วห่างกันประมาณ  1  ซม.  จนรอบเป็นวงกลม  ข้างล่างจะโตกว่าข้างบน  ส่วนข้างบนทำรูไว้สำหรับให้มือล้วงจับปลาได้  และทำขอบข้างบนให้แน่น  เสร็จแล้วนำตัวสุ่มไปลมควันไฟเพื่อให้ไม้ไผ่แห้งและแข็งแรงยิ่งขึ้น
     วิธีใช้  ใช้สุ่มกดลงไปในน้ำที่ไม่ลึกเกินตัวสุ่มในบริเวณที่คาดว่าจะมีปลาอยู่  ถ้าครอบไปถูกตัวปลา ปลาจะวิ่งชนสุ่มทำให้เกิดการสั่นสะเทือนเจ้าของปลาจะรู้ได้ทันทีว่ามีปลาอยู่ในสุ่ม  หลังจากนั้นจึงล้วงมือไปจับปลาที่อยู่ในสุ่มขึ้นมา
     

5.ตุ้ม  ทำขึ้นจากไม้ไผ่ โดยการสานด้วยเชือกและมัดติดกัน ทำงาไว้ดักสัตว์  โดยใช้เหยื่อล่อไว้ข้างใน  จำพวกรำ  ปลาตัวเล็ก  หัวอาหาร เป็นต้น   เวลาใส่ก็จะเอาอาหารไว้ข้งในแล้วนำไปมัดกับต้นไม้ที่อยู่ในน้ำหรือหาเสาไม้ไผ้มัดจมน้ำไว้ในเวลากลางคืน ตื่นเช้าค่อยไปยกดู
6. อวน  เป็นเครื่องมือหาปลาอีกชนิดหนึ่งในลำน้ำสงคราม  มี 2 แบบ  คือ อวนขนาดเล็ก (แยง) ใช้คนลาก 2 คน  ไปตามริมฝั่งของแม่น้ำ    แบบที่ 2 อวนขนาดใหญ่ (มองกวด)  แบนี้ใช้คนจำนวนมาก ประมาณ 6 - 12 คน หรือมากกว่านั้น  มีความยาวประมาณ 50 - 100 เมตร
เป็นอวนที่ค่อนข้างจะทำลายระบบนิเวศน์ คือเอาทุกอย่างขาดความสมดุล



                                             

7. สะดุ้ง  ทำจากตาข่ายใช้เชือกไนล่อนขนาดเล็ก  คันหรือทำจากไม้ไผ่ที่เหลา 2 ลำ เหมือนกากบาท ลำไม้ไผ่เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 นิ้ว ไว้เป็นขาหลักของสะดุ้ง เวลาเรายกขึ้นเพื่อนำปลาหรือกุ้งใส่ในข้อง
     ใช้สำหรับหาปลาโดยวางลงไปในน้ำที่มีปลาชุกชุม  ทิ้งไว้สักพักก็ยกขึ้นปลาก็จะอยู่ในสะดุ้ง





8. ลอบ  ทำจากไม้ไผ่  เถาวัลย์  หวาย  เชือก มัดติดกัน โดยมีช่องว่างให้ปลาเข้า(งา)ไว้ภายใน
   วิธีจับปลา  ส่วนมากจะไม่ใช่เหยื่อล่อ  จะนำไปวางริมฝั่งแม่น้ำสงคราม แล้วทำฝาต่อออกไปด้านข้างให้ปลาลอยเข้าไปในลอบ


 ข้อง   เป็นอุปกกรณ์ใส่ปลา  ที่ทำจากไม่ไผ่สานขึ้นรูป  มีปาก(งา)ปิดไว้ป้องกันปลาหรือสัตว์ที่จับได้ออกหรือหลุดหนีไป
แสดงความคิดเห็น